Makaleyi Dergiye Gönderime Hazırlama: Biçim, Kör Hakemlik ve Başvuru Paketi

Bir makalenin dergi yolculuğu, metin bittiğinde değil, derginin istediği biçime girip eksiksiz bir başvuru paketi hâline geldiğinde başlar. Her derginin kendi kuralları vardır ve bunlar birbirinin yerine geçmez; bağlayıcı olan tek metin, hedef derginin resmî yazar kılavuzudur (“instructions/guide for authors”). Aşağıdaki adımlar genel çerçevedir — son kararı her zaman derginin güncel kılavuzuna göre verin.

Hedef dergiyi seçerken nelere bakılır

• Kapsam (aims & scope): konunuz derginin tanımladığı alanın içinde mi? Kapsam dışı gönderim, en sık masa reddi sebeplerindendir.
• Hakemlik türü: tek kör, çift kör (double-blind) ya da açık hakemlik — çift körse isimsiz kopya hazırlamanız gerekir.
• Yayın dili ve dil düzeyi beklentisi.
• İndekslenme: kurumunuzun atama/teşvik ölçütleri hangi dizinleri istiyorsa (ör. TR Dizin, SCI-E/SSCI, Scopus) derginin o dizinde olduğunu derginin sayfasından ve dizinin kendi kataloğundan doğrulayın.
• Açık erişim ve ücret politikası: makale işlem ücreti (APC) var mı, ne zaman alınır?
• Süreç süreleri: ilk karar ve yayına kabul süreleri çoğu dergide açıklanır; planınızı buna göre yapın.

Yazar kılavuzu nasıl okunur

Kılavuzda genellikle şu başlıklar bağlayıcıdır; hepsini tek tek not edin:

• Sayfa düzeni: kâğıt boyutu, kenar boşlukları, yazı tipi ve punto, satır aralığı, satır numarası isteği.
• Uzunluk: kelime ya da sayfa sınırı (çoğu dergi özet ve kaynakçayı sınıra dâhil edip etmediğini belirtir).
• Öz (abstract) kelime sınırı ve anahtar kelime sayısı (çoğunlukla alt–üst sınır birlikte verilir).
• Atıf stili: APA, IEEE, Vancouver, Chicago… ya da derginin kendi numaralı düzeni.
• Şekil ve tablolar: metin içinde mi, ayrı dosya mı; çözünürlük ve altyazı kuralları.
• Beyanlar: etik kurul onayı, çıkar çatışması, finansman, yazar katkısı, veri erişilebilirliği — hangileri zorunlu?
• Zorunlu şablon: bazı dergiler kendi Word/LaTeX şablonunu şart koşar; bu durumda şablon her şeyin önüne geçer.

Kör hakemlik için isimsiz kopya

Dergi çift kör hakemlik uyguluyorsa, hakeme giden kopyada yazarı ele veren her iz kaldırılır:

• Yazar adları, kurum bilgileri, teşekkür ve finansman notları isimsiz kopyadan çıkarılır (bunlar başlık sayfasında kalır).
• Kendi çalışmalarınıza atıflar, derginin kuralına göre ya üçüncü kişi gibi bırakılır ya da “(Yazar, yıl)” biçiminde anonimleştirilir.
• Dosyanın meta verisi de kontrol edilmelidir: Word/PDF dosya özelliklerinde yazar adı kalabilir.

Başvuru paketi nelerden oluşur

• Biçimli makale (derginin istediği düzen ve atıf stiliyle).
• Çift kör hakemlikte: isimsiz kopya.
• Başlık sayfası: tam başlık, yazarlar, kurumlar, ORCID’ler, sorumlu yazar iletişimi.
• Kapak mektubu: editöre hitaben; çalışmanın ne katkı sunduğu, neden bu dergiye uygun olduğu ve standart beyanlar (özgünlük, başka yerde değerlendirmede olmama).
• Dergiye göre: beyan/onay formları, şekillerin ayrı dosyaları, veri seti bağlantıları.

Sık masa reddi nedenleri

Hakeme bile gitmeden dönen makalelerin tipik gerekçeleri şunlardır:

• Kapsam uyumsuzluğu (derginin alanı dışında kalmak).
• Kılavuza uymayan biçim: sınır aşımı, yanlış atıf stili, eksik bölümler.
• Eksik beyanlar (etik kurul, çıkar çatışması) ya da eksik dosyalar.
• Metin içi atıf ile kaynakça listesinin tutarsızlığı.
• Dil kalitesinin değerlendirmeye engel olacak düzeyde olması.

Gödel ile

Gödel’in Dergiye Gönderim özelliğinde yayıncı ailesi biçimlerinden (IEEE, Elsevier, Springer, MDPI, ACM, Wiley…) ya da DergiPark dergilerinden birini seçebilir, dilersen derginin kendi yazar kılavuzu metnini yapıştırıp kuralların çözümlenmesini sağlayabilirsin. Makale o biçimle dışa aktarılır; Gönderime Hazırlık denetimi boş bölüm, öz sınırı, anahtar kelime sayısı, atıf stili ve kaynak sayısı gibi kontrolleri tek raporda gösterir. Başvuru paketi ZIP olarak iner: biçimli makale, kör hakemlik için isimsiz kopya, başlık sayfası, kapak mektubu taslağı ve durum işaretli kontrol listesi. Yüklemeyi dergi sistemine kendin yaparsın — Gödel senin yerine göndermez; son kontrol ve karar her zaman sende.