Literatür Taraması Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Literatür taraması, bir konuda daha önce ne yapıldığını sistemli biçimde derleyip kendi çalışmanı bu birikime konumlandırmaktır. İyi bir tarama, araştırma boşluğunu görünür kılar ve çalışmanın özgün katkısını netleştirir.

Adımlar

• 1) Araştırma sorusunu/konuyu daralt: çok geniş bir konu, taramayı yönetilemez kılar.
• 2) Veri tabanlarını seç: alanına göre YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Scholar, OpenAlex, Crossref, alan dizinleri vb.
• 3) Anahtar kelimeleri ve eş anlamlıları belirle; Türkçe ve İngilizce karşılıklarını dene.
• 4) Kaynakları ele: başlık/özetten alaka düzeyine, yayın yılına ve güvenilirliğe göre filtrele.
• 5) Oku ve not al: her kaynağın sorusu, yöntemi, bulgusu ve sınırlılığını çıkar.
• 6) Sentezle: kaynakları tek tek özetlemek yerine temalara/tartışmalara göre grupla.
• 7) Atıf ver: kullandığın her kaynağı seçtiğin stille (APA/IEEE vb.) düzgün göster.

Sık yapılan hatalar

• Sadece ilk çıkan birkaç kaynağa dayanmak; tarama kapsamını dar tutmak.
• Kaynakları özetleyip bırakmak (liste hâlinde) — sentez ve karşılaştırma yapmamak.
• Güncelliği ve kaynağın güvenilirliğini sorgulamamak.
• Okunan kaynakların künyesini baştan kaydetmemek (sonradan atıf zorlaşır).

Gödel ile

Gödel, konunla ilgili literatürü (OpenAlex/Crossref gibi açık kaynaklardan) taramana, gerçek DOI’li kaynakları eklemene ve metindeki iddiaları kaynağa dayandırmana yardımcı olur — senin yerine yazmaz, kanıta dayalı kurmana yardım eder. Üniversitenin tez biçimi için Tez Şablonları sayfasına bakabilirsin.